Zo blijf je samenwerken met de juiste uitzendbureaus

Veel opdrachtgevers werken al jarenlang met dezelfde uitzend- of detacheringsbureaus. Er is vertrouwen opgebouwd, de werkwijze is bekend en de samenwerking verloopt goed. Met de komst van de WTTA komt daar een nieuw criterium bij: is de organisatie waarmee je samenwerkt straks ook daadwerkelijk toegelaten om arbeidskrachten uit te lenen? De WTTA verandert daarmee niet alleen de positie van uitleners. Ook voor opdrachtgevers wordt het belangrijker om te weten met wie zij zakendoen en om dit gedurende de samenwerking te blijven controleren.

Waarom verandert de uitleenmarkt?

Met de WTTA wil de overheid misstanden op de arbeidsmarkt tegengaan en de positie van arbeidskrachten beter beschermen. Aanleiding voor het nieuwe stelsel zijn onder andere problemen rond loonbetaling, arbeidsvoorwaarden en de naleving van fiscale en sociale verplichtingen.

Daarom komt er een toelatingsstelsel voor organisaties die arbeidskrachten ter beschikking stellen. Uitleners moeten aantonen dat zij aan de wettelijke voorwaarden voldoen voordat zij actief mogen zijn op de uitleenmarkt. De Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt wordt verantwoordelijk voor het toelaten van uitleners en het bijhouden van het openbare register. De WTTA zorgt daarmee voor een andere dynamiek in de markt. Een bestaande relatie of goede reputatie blijft belangrijk, maar is straks niet meer voldoende. Ook de formele toelatingsstatus telt mee.

Mag je straks nog met ieder uitzendbureau samenwerken?

Het korte antwoord is: nee. Zodra het toelatingsstelsel volledig van toepassing is, mogen opdrachtgevers alleen arbeidskrachten inlenen van organisaties die daarvoor zijn toegelaten, een ontheffing hebben of onder het geldende overgangsrecht vallen. Volgens de huidige planning kunnen uitleners vanaf 1 november 2026 een toelating aanvragen. Dat betekent dat de keuze voor een uitzend- of detacheringsbureau een extra controlepunt krijgt. Naast zaken als kwaliteit, tarieven, dienstverlening en ervaring moet ook worden gekeken naar de positie van de uitlener binnen het toelatingsstelsel. Voor opdrachtgevers wordt compliance daarmee nadrukkelijker onderdeel van het leveranciersbeleid.

Van vertrouwen naar aantoonbaar controleren

Een belangrijke verandering is dat opdrachtgevers zelf een rol krijgen binnen het stelsel. Het is dus niet voldoende om ervan uit te gaan dat een uitzendbureau zijn zaken goed heeft geregeld. Via het openbare register van de NAU kunnen opdrachtgevers straks controleren welke uitleners zijn toegelaten, een ontheffing hebben of onder het overgangsrecht vallen. Daarnaast moeten organisaties kunnen aantonen van welke uitleners zij arbeidskrachten hebben ingeleend.

Daarmee wordt controleren een terugkerend onderdeel van de samenwerking. Een logische vraag voor organisaties is daarom: waar leggen we deze controle intern vast en wie is ervoor verantwoordelijk? Dat kan bijvoorbeeld onderdeel worden van het inkoopproces, leveranciersbeheer of contractmanagement.

Wat als een uitzendbureau zijn toelating verliest?

Een toelating betekent niet dat een organisatie daarna automatisch onbeperkt actief mag blijven. Wanneer een uitlener niet meer aan de gestelde voorwaarden voldoet, kan een toelating worden geschorst of ingetrokken.

Voor opdrachtgevers maakt dat periodieke controle belangrijk.

Een leverancier kan bij de start van een samenwerking aan de voorwaarden voldoen, terwijl de situatie gedurende een meerjarig contract verandert. De vraag is dan niet alleen of een leverancier vandaag is toegelaten, maar ook hoe je gedurende de samenwerking zicht houdt op die status.

De WTTA maakt leverancierscontrole daarmee steeds meer een doorlopend proces in plaats van een eenmalig controlemoment.

Wat betekent dit voor bestaande contracten?

Juist bij bestaande samenwerkingen kan de WTTA om extra aandacht vragen. Veel langlopende overeenkomsten zijn opgesteld voordat duidelijk was hoe het nieuwe toelatingsstelsel eruit zou zien.

Daarom is het verstandig om te bekijken wat er in huidige contracten is afgesproken over wettelijke toelatingen en compliance.

Organisaties kunnen bijvoorbeeld afspraken maken over het behouden van een geldige toelating gedurende de samenwerking en over de gevolgen van een schorsing of intrekking. Daarmee wordt vooraf duidelijker wat beide partijen van elkaar verwachten.

De WTTA is daardoor niet alleen een onderwerp voor HR of salarisadministratie. Ook inkoop, juridische zaken, contractmanagement en directie kunnen ermee te maken krijgen.

De relatie tussen opdrachtgever en uitlener verandert

De bredere ontwikkeling achter de WTTA is misschien nog interessanter. De verantwoordelijkheid voor een goed functionerende uitleenmarkt komt nadrukkelijker bij meerdere partijen te liggen.

Uitleners moeten aantonen dat zij aan de voorwaarden voldoen. Opdrachtgevers moeten bewuster controleren met wie zij samenwerken. Toezichthouders krijgen instrumenten om op te treden wanneer regels niet worden nageleefd.

Dat maakt compliance steeds meer een onderdeel van de keten.

Voor opdrachtgevers betekent dit dat de keuze voor een uitzend- of detacheringsbureau niet alleen een commerciële keuze is. Ook de manier waarop een leverancier omgaat met wet- en regelgeving wordt steeds belangrijker.

Wat kun je nu al doen?

Het is verstandig om niet te wachten tot controle verplicht wordt. Begin bijvoorbeeld met het in kaart brengen van de organisaties waarvan je arbeidskrachten inleent. Kijk vervolgens wie binnen de eigen organisatie verantwoordelijk wordt voor het controleren en vastleggen van de toelatingsstatus.

Ook bestaande contracten verdienen aandacht. Welke afspraken zijn al gemaakt over compliance? En wat gebeurt er wanneer een leverancier zijn toelating verliest?

Door die vragen nu te stellen, wordt de WTTA meer dan alleen een nieuwe wettelijke verplichting. Het wordt ook een aanleiding om kritisch te kijken naar leveranciersbeleid, interne verantwoordelijkheden en de manier waarop organisaties grip houden op hun flexibele schil.

Een nieuwe afweging voor opdrachtgevers

De WTTA verandert dus ook voor opdrachtgevers de spelregels. Vertrouwen en een langdurige samenwerking blijven waardevol, maar krijgen gezelschap van een nieuwe vraag: mag deze organisatie volgens het toelatingsstelsel arbeidskrachten aan ons ter beschikking stellen?

Daarmee wordt controleren met wie je samenwerkt een structureler onderdeel van goed opdrachtgeverschap.

En misschien is dat wel een van de belangrijkste veranderingen die de WTTA teweegbrengt: compliance stopt niet langer bij de voordeur van het uitzendbureau, maar wordt steeds nadrukkelijker een gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen de hele keten.